Milan Kundera

Het is te lang geleden dat ik hier voor het eerst en het laatst dat ik hier wat op plaatste. Een paar maanden verder, met frustraties en onderzoek met mijn fotografie, nu dan toch alles weer op de rit.

Ik was een boek aan het lezen dat me is gegeven n.a.v. een tentoonstelling waar ik bij hang in Kasteel Groeneveld. In dat boekje wordt er verwezen naar een boek van Milan Kundera, Onsterfelijkheid (1990). Gewoonweg prachtig!

Het Pad: een strook aarde waarover je loopt. De weg verschilt van het pad niet alleen omdat er auto's rijden, maar omdat hij een lijn is die twee punten verbindt. De weg heeft op zichzelf geen zin; zin hebben slechts de twee punten, die hij verbindt. Het pad is een ode aan de ruimte. Elk stukje ervan heeft zin en spoort ons aan om stil te houden. De weg is een triomfantelijke ontwaarding van de ruimte, die daardoor louter een hindernis voor de menselijke beweging is geworden, en tijdverspilling.

Voordat de paden verdwenen uit het landschap verdwenen ze uit de menselijke ziel: de mens wilde niet meer lopen, zijn benen gebruiken en daar plezier aan beleven. Ook zijn leven zag hij niet meer als pad, maar als een weg: een lijn van het ene punt naar het andere, van de rang van kapitein naar de rang van generaal, van status van echtgenote naar de status van weduwe. De tijd om te leven werd louter een hindernis die steeds sneller moest worden overbrugd.

Het pad en de weg impliceren ook twee verschillende opvattingen over schoonheid. Wanneer Paul over een mooi landschap spreekt, wil dat zeggen: als je daar met je auto stilhoudt, zie je een fraai kasteel uit de vijftiende eeuw omringd door een park; of: er ligt daar een meer en op het weatervlak dat tot in de verte reikt, drijven zwanen.

In de wereld der wegen betekent een mooi landschap: een eiland van schoonheid, door een lange lijn verbonden met andere eilanden van schoonheid.

In de wereld der paden is de schoonheid ononderbroken en steeds wisselend; bij elke stap vraagt ze: blijf even staan.